Từ xa xưa, con người đã đúc kết được khá nhiều cách tìm vàng ở suối hay, hiệu quả. Tuy nhiên, sự phát triển của khoa học hiện đại còn mang đến các giải pháp tiện lợi với độ chính xác tới 99%.
Trong tự nhiên, vàng thường tập trung chủ yếu ở khu vực có điều kiện địa chất và dòng chảy phù hợp. Theo các nghiên cứu địa chất và kinh nghiệm của thợ đào vàng lâu năm, những con suối có đặc điểm sau thường chứa kim loại quý này.

Trước đây, việc tìm vàng ở suối hoàn toàn dựa vào kinh nghiệm quan sát, quy luật dòng chảy và sức lao động thủ công. Cụ thể, các phương pháp truyền thống, đơn giản, dễ làm gồm:

Là cách tìm vàng lâu đời và phổ biến nhất thời xa xưa. Người ta xúc cát, sỏi dưới lòng suối vào mâm hoặc chảo, sau đó xoay tròn trong nước để cát nhẹ trôi đi. Vàng nặng hơn nên sẽ lắng xuống đáy và lộ ra dưới dạng hạt hoặc vảy nhỏ.
Phương pháp này giúp kiểm tra nhanh khu vực nghi ngờ có vàng, đánh giá tiềm năng của suối.
Theo quy luật tự nhiên, vàng thường bị giữ lại ở những nơi dòng nước chảy chậm. Vì vậy, người xưa thường tập trung đào ở những vị trí này, lấy cát mang đi đãi để tìm vàng thay vì đãi tràn lan.

Vì vàng nặng nên dễ bị cuốn vào khe nứt của đá trong quá trình trôi đi. Những người có kinh nghiệm sẽ dùng xà beng hoặc cuốc nhỏ để cạy cát, bùn lên và mang đi đãi.
Thực tế, người tìm vàng dưới suối theo kiểu truyền thống thường áp dụng hầu hết các cách trên để nâng cao hiệu quả thăm dò.

| Model | GPX 4500 |
| Tần số làm việc | 9.6KHz |
| Tần số âm thanh | 400Hz |
| Tần số/truyền | - Bi-Level - Xung cảm ứng nâng cao |
| Độ sâu tìm kiếm | 2.0 ~ 3.5m |
| Chỉnh độ nhạy | Rx tăng 1-20 |
| Giá tham khảo | 28.700.000 VNĐ |
Đây là máy dò tìm kim loại đa năng, được giới thợ săn kho báu chuyên dùng để phát hiện vàng tự nhiên cùng các kim loại quý khác như bạc, đồng.
Sở hữu công nghệ cảm ứng xung tiên tiến độc quyền từ Minelab, GPX 4500 làm việc cực hiệu quả trong điều kiện nhiều khoáng nặng.
Sản phẩm phát hiện được vàng ở độ sâu lớn, từ vàng cục kích thước lớn cho tới các hạt vàng cốm nhỏ.
Nhờ xử lý nhiễu khoáng tốt, máy cho tín hiệu rõ ràng ngay cả trong môi trường phức tạp.
Với loạt chế độ dò tối ưu và tính năng cân bằng mặt đất tự động, người mới cũng có thể sử dụng sản phẩm ngay từ đầu.

| Model | Nokta Gold Kruzer |
| Công nghệ | VLF |
| Tần số hoạt động | 61 kHz |
| Độ sâu dò tìm | ~5 m |
| Khả năng chống nước | Chuẩn IP68 |
| Chế độ tìm kiếm | 4 chế độ |
| Cân bằng mặt đất | Có |
| Pin | Lithium Polymer 3700 mAh |
| Thời gian sử dụng | ~19 giờ liên tục |
| Trọng lượng | 1,4 kg |
| Màn hình | LCD tùy chỉnh |
Nokta Gold Kruzer là dòng máy dò vàng chuyên nghiệp sử dụng công nghệ VLF tần số siêu cao 61kHz.
Thiết bị được thiết kế tối ưu cho việc phát hiện vàng cốm và vàng nhỏ (nhiều máy khác dễ bỏ sót).
Nhờ độ nhạy vượt trội, khả năng chống nước toàn phần và hệ thống chế độ dò linh hoạt, thiết bị cực kỳ hữu dụng trong địa hình ẩm ướt.
Khả năng chống nước chuẩn IP68 cho phép máy hoạt động ổn định trong mưa, bùn ướt, rất phù hợp để dò vàng ở suối.
Đáng chú ý, sản phẩm này chỉ nặng 1,4 kg, giao diện LCD trực quan, chế độ dò đa dạng, điều chỉnh được, rất tiện dùng.

| Model | GPX 4800 |
| Cảnh báo pin yếu | Có |
| Công nghệ | MPS, DVT & Seta |
| Tần số/truyền | - Bi-Level - Xung cảm ứng nâng cao |
| Khả năng phân biệt | Từ chối sắt |
| Chỉnh độ nhạy | Rx tăng 1-20 |
| Giá tham khảo | 51.950.000 VNĐ |
Đại diện kế tiếp là Minelab GPX 4800 - chiếc máy dò vàng ứng dụng công nghệ cảm ứng xung. Đây là máy dò vàng chuyên nghiệp dùng cho nơi có độ khoáng hóa cao.
Nhờ khả năng xử lý nhiễu vượt trội, máy không chỉ phát hiện tốt vàng lớn mà còn gửi tín hiệu rõ với cả vàng cốm nhỏ và vàng lẫn trong đất đá.
Thêm vào đó, công nghệ độc quyền MPS - DVT - SETA còn giúp hạn chế tối đa nhiễu khoáng, giúp người dùng tập trung vào mục tiêu quan trọng.
Với 6 chế độ Timings, bạn dễ dàng tùy chỉnh nhanh theo đặc điểm từng khu vực dò tìm, không cần thay đổi máy khác.
Sản phẩm được đánh giá là nhạy hơn với vàng nhỏ, vàng lẫn trong đá hoặc đất giàu khoáng.

| Model | GPX 5000 |
| Công nghệ | MPS, DVT & Seta |
| Đĩa dò | Đường kính 30cm |
| Tần số/truyền | - Bi-Level - Xung cảm ứng nâng cao |
| Cân bằng mặt đất | Có |
| Chỉnh độ nhạy | 1-20 |
| Giá tham khảo | 38.000.000 VNĐ |
Minelab GPX 5000 từng làm mưa làm gió trên thị trường nhờ khả năng phát hiện cả vàng cốm siêu nhỏ (1 gram) lẫn vàng lớn nằm sâu.
Hiện tại, mã này đã được hãng ngừng sản xuất, song GPX 5000 vẫn giữ sức hút mạnh mẽ, được giới thợ đặc biệt tìm mua.
Giá trị cốt lõi ở con máy này phải kể đến bộ 3 công nghệ độc quyền của Minelab: MPS (đa thời gian), DVT (điện áp kép) và SETA (căn chỉnh thời gian điện tử).
Sự kết hợp này giúp máy xử lý hiệu quả nhiễu khoáng, tăng độ ổn định tín hiệu và mở rộng khả năng dò sâu.
Ngoài ra, thiết bị còn cung cấp tới 8 chế độ Timing, cho phép tùy biến theo mức độ khoáng hóa của đất. Mỗi Timing được tối ưu cho một kịch bản dò tìm riêng, hỗ trợ thích nghi tốt với môi trường.

| Model | GPZ 7000 |
| Công nghệ | ZVT, dây SUPER-D |
| Cuộn dây | 14 "x 13" Super-D |
| Tần số/truyền | - Bi-Level - Xung cảm ứng nâng cao |
| Trọng lượng | 3.2kg |
| Cân bằng mặt đất | Tự động, thủ công |
| Chỉnh độ nhạy | 1-20 |
| Giá tham khảo | 265.000.000 VNĐ |
Minelab GPZ 7000 là dòng máy dò vàng cao cấp hàng đầu đến từ Úc, chuyên dùng cho những nơi khó dò nhất.
Nhờ ứng dụng công nghệ ZVT độc quyền, máy phát hiện cả vàng cốm và vàng sa khoáng. Độ sâu dò tìm vượt xa nhiều dòng máy dò VLF và PI truyền thống.
ZVT (Zero Voltage Transmission) là công nghệ truyền tải điện áp bằng 0, giúp tăng độ nhạy trên toàn bộ dải vàng.
Bên cạnh đó, máy còn có cuộn dây Super-D chống nước, kích thước 14 × 13 inch giúp giảm nhiều từ trường, tối ưu kết quả dò tìm.
Cùng với bản đồ PC, người dùng dễ dàng đánh dấu điểm phát hiện vàng khi khảo sát. Đây là tính năng hữu ích, hỗ trợ mở rộng khu vực tìm kiếm hiệu quả, tránh dò trùng lặp.

Hiện ngay, cả phương pháp dò truyền thống và dùng máy đều đang được áp dụng phổ biến. Để có cái nhìn tổng quan về ưu, nhược điểm của từng phương thức, Đặng Gia xin so sánh qua các chi tiết sau:
| Tiêu chí | Tìm vàng truyền thống | Tìm vàng bằng máy dò |
| Hiệu quả dò tìm | Phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm cá nhân; hiệu quả không đồng đều | Độ chính xác cao, tín hiệu rõ ràng, giảm rủi ro bỏ sót |
| Công sức, thời gian | Tốn nhiều sức lao động, đãi thủ công mất thời gian | Khoanh vùng nhanh, tiết kiệm đáng kể công sức |
| Khả năng phát hiện | Chủ yếu phát hiện vàng lộ, vàng dễ thấy. | Phát hiện được vàng nhỏ, vàng sâu, vàng nằm trong đá. |
Có rất nhiều khoáng kim loại có màu sắc hoặc ánh kim tương tự với vàng. Khi dò tìm trong thực tế, để xác định đúng đâu là vàng, cần kết hợp các yếu tố sau:

Môi trường suối thường có độ ẩm cao, nhiều khoáng và đá lẫn kim loại. Vì vậy, khi chọn máy dò kim loại để tìm vàng tại đây, bạn nên ưu tiên:

Có thể thấy, cách tìm vàng ở suối bằng máy dò kim loại hiện đại hiệu quả hơn hẳn so với phương pháp truyền thống. Nếu bạn là thợ chuyên hoặc nghiêm túc muốn khám phá, nên chủ động đầu tư sản phẩm.