Vệ sinh tháp giải nhiệt đúng cách: Quy trình 3 bước đúng chuẩn

Vệ sinh tháp giải nhiệt định kỳ giúp loại bỏ cáu cặn, rong rêu, bùn đất và các tạp chất tích tụ trong quá trình vận hành. Vậy khi nào tháp cần vệ sinh, quy trình thực hiện ra sao và cần lưu ý gì khi sử dụng hóa chất? Cùng Điện máy Đặng Gia tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Tại sao cần vệ sinh tháp giải nhiệt định kỳ?

Trong quá trình vận hành, tháp giải nhiệt liên tục tiếp xúc với nước, không khí và môi trường bên ngoài nên dễ tích tụ cáu cặn, rong rêu, bùn đất và các tạp chất.

Những lý do vì sao người dùng cần vệ sinh tháp giải nhiệt định kỳ

Nếu không được vệ sinh thường xuyên, những chất bẩn này có thể ảnh hưởng đến khả năng trao đổi nhiệt, làm giảm hiệu suất làm mát và gây ra nhiều vấn đề cho hệ thống. Cụ thể như:

• Nước tuần hoàn lâu ngày có thể tạo ra các lớp cáu cặn trên bề mặt và linh kiện bên trong tháp. Môi trường ẩm ướt cũng tạo điều kiện để rong rêu, vi khuẩn phát triển.
• Bùn đất, cặn bẩn và các tạp chất nếu tích tụ lâu ngày có thể làm tắc nghẽn đường ống, vòi phun hoặc các bộ phận liên quan đến quá trình phân phối nước. Đồng thời, cặn bẩn và chất lượng nước không được kiểm soát có thể làm gia tăng nguy cơ ăn mòn các bộ phận của hệ thống.
• Lớp cáu cặn bám trên bề mặt trao đổi nhiệt có thể tạo thành một lớp ngăn cách giữa nước và bề mặt cần trao đổi nhiệt. Khi lớp cặn ngày càng dày, quá trình truyền nhiệt bị cản trở, khiến khả năng giải nhiệt của tháp giảm xuống.
• Khi các bộ phận bên trong được làm sạch thường xuyên, tháp giải nhiệt có điều kiện hoạt động ổn định hơn và giảm nguy cơ phát sinh sự cố do cặn bẩn, rong rêu hoặc tắc nghẽn.

Những dấu hiệu cho thấy tháp giải nhiệt cần được vệ sinh ngay

Những dấu hiệu rõ ràng báo hiệu người dùng cần thực hiện vệ sinh tháp giải nhiệt.

Bồn nước bẩn, xuất hiện mùi hôi

Bồn nước có cặn bẩn

Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất là nước trong bồn chuyển màu đục, xuất hiện bùn, cặn lắng, rác hoặc có mùi bất thường. Khi kiểm tra bằng mắt thường, thấy đáy bồn có nhiều chất bẩn hoặc nước có dấu hiệu ô nhiễm hơn so với trạng thái bình thường, đây là lúc cần kiểm tra và lên kế hoạch vệ sinh.

Đặc biệt, nếu trên bề mặt nước hoặc thành bồn xuất hiện màng nhầy, váng hoặc mùi hôi, điều này có thể cho thấy chất hữu cơ và vi sinh vật đang tích tụ trong hệ thống. Đây là dấu hiệu không nên bỏ qua vì cặn hữu cơ có thể tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của vi sinh vật.

Lưu lượng nước giảm

Lưu lượng nước yếu hơn bình thường, nước phun ra không đều hoặc xuất hiện những khu vực trên tấm tản nhiệt không được làm ướt đầy đủ cũng là dấu hiệu cần kiểm tra. Một nguyên nhân có thể gặp là vòi phun, lưới lọc hoặc đường dẫn nước bị cặn bẩn, rong rêu và các tạp chất làm nghẽn.

Bạn có thể nhận biết bằng cách quan sát tia nước từ các vòi phun. Nếu một số vòi phun yếu, bị lệch hoặc không có nước trong khi những vị trí khác vẫn hoạt động bình thường, hệ thống phân phối nước có thể đang gặp vấn đề. Cặn bẩn và rong rêu tích tụ là một trong những nguyên nhân có thể gây ra tình trạng này.

Rong rêu và cặn bám xuất hiện

Rong rêu xuất hiện

Rong rêu, màng nhầy hoặc các lớp cáu cặn nhìn thấy bằng mắt thường là dấu hiệu rõ ràng cho thấy tháp đang bị bám bẩn. Có thể kiểm tra tại bồn nước, tấm tản nhiệt, vòi phun và các khu vực thường xuyên tiếp xúc với nước.

Nếu thấy rong rêu phát triển thành mảng xanh hoặc lớp cặn khoáng bám dày trên bề mặt, tháp đã có dấu hiệu cần được vệ sinh. Cặn bám lâu ngày trên tấm tản nhiệt có thể cản trở quá trình trao đổi nhiệt, trong khi rong rêu và bùn cặn có thể tích tụ ở bồn hoặc đi vào hệ thống phân phối nước.

>>> Tham khảo các dòng tháp giải nhiệt được ưa chuộng nhất hiện nay: Tháp giải nhiệt Kumisai

Hiệu quả làm mát giảm

Nếu hệ thống trước đây vẫn đáp ứng tốt yêu cầu làm mát nhưng nhiệt độ nước đầu ra ngày càng tăng, cần kiểm tra tình trạng bên trong tháp, đặc biệt là tấm tản nhiệt, hệ thống phân phối nước và bồn chứa.

Một trong những nguyên nhân có thể là cáu cặn, rong rêu và bụi bẩn tích tụ trên tấm tản nhiệt hoặc các bộ phận phân phối nước. Lớp cặn làm giảm diện tích tiếp xúc hiệu quả giữa nước và không khí, trong khi vòi phun bị bám bẩn có thể khiến nước phân phối không đều.

Khi quá trình trao đổi nhiệt bị hạn chế, tháp không thể hạ nhiệt nước xuống mức như bình thường, dẫn đến hiệu quả làm mát giảm và nhiệt độ nước sau giải nhiệt tăng.

Nhận thấy hiệu quả làm mát của tháp giảm đáng kể

Một số hóa chất tẩy rửa chuyên dụng dành cho vệ sinh tháp giải nhiệt

Hiện nay, hóa chất sử dụng để vệ sinh tháp giải nhiệt được chia thành các nhóm cụ thể như sau:

Nhóm hóa chất chống cáu cặn và ăn mòn

• GenGard GN8220: Là hóa chất xử lý nước dành cho hệ thống làm mát tuần hoàn hở, có tác dụng kiểm soát cáu cặn và ăn mòn, giúp hạn chế khoáng chất kết tủa và bảo vệ các bề mặt kim loại trong tháp giải nhiệt.
• Chế phẩm tẩy cáu cặn SP-A200: Là hóa chất chuyên dùng để tẩy lớp cáu cặn đã hình thành trong hệ thống như đá vôi, sắt, magie, giúp làm sạch các cặn khoáng bám trên bề mặt và hỗ trợ khôi phục khả năng trao đổi nhiệt.
• Chế phẩm ức chế cáu cặn ăn mòn SP-01: Có tác dụng kiểm soát sự hình thành cáu cặn và hạn chế ăn mòn trong hệ thống nước tuần hoàn, giúp duy trì tình trạng ổn định của các bộ phận tiếp xúc với nước.

Nhóm hóa chất chống cáu cặn giúp hạn chế khoáng chất kết tủa

• Hóa chất NC-CT90: Là hóa chất kiểm soát ăn mòn, được sử dụng trong hệ thống nước giải nhiệt để hạn chế tác động của các thành phần trong nước có khả năng gây ăn mòn kim loại.
• Hóa chất NC-PolyA100: Có chức năng kiểm soát cáu cặn và ăn mòn, đặc biệt hỗ trợ hạn chế sự hình thành cặn khoáng trong hệ thống nước tuần hoàn.
• Hóa chất NC-300Si: Là hóa chất chuyên kiểm soát cáu cặn silica, giúp hạn chế sự hình thành và tích tụ loại cặn này trong hệ thống giải nhiệt.
• Total Sperse-100: Là hóa chất phân tán cặn, giúp giữ các chất có khả năng tạo cặn ở trạng thái phân tán trong nước, từ đó hạn chế chúng kết tụ và bám lên bề mặt thiết bị.

Các loại chế phẩm ức chế cáu cặn

• NonPhosAR-900: Là hóa chất xử lý nước có chức năng phân tán và kiểm soát cặn, được sử dụng cho một số hệ thống nước làm mát công nghiệp có nguy cơ tích tụ cặn cao.
• Hóa chất xử lý nước H2001: Là hóa chất xử lý nước đa chức năng, hỗ trợ kiểm soát cáu cặn, ăn mòn và một số vấn đề về chất lượng nước trong hệ thống tháp giải nhiệt.
• Maxtreat 2730: Là hóa chất xử lý nước dùng để kiểm soát cáu cặn và ăn mòn trong hệ thống nước làm mát tuần hoàn, giúp bảo vệ thiết bị và duy trì hiệu quả vận hành.
• Hóa chất HL-Chem B106: Là hóa chất xử lý nước giúp kiểm soát cáu cặn và một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng nước trong hệ thống giải nhiệt, hỗ trợ hạn chế cặn bám và ăn mòn.
• Hóa chất Molybdat: Chủ yếu được sử dụng với vai trò ức chế ăn mòn kim loại trong hệ thống nước làm mát, giúp bảo vệ các bề mặt kim loại tiếp xúc với nước tuần hoàn.

Nhóm hóa chất ức chế vi sinh

Hóa chất ức chế vi sinh giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn và các vi sinh vật

• Hóa chất Spectrus NX1100: Là hóa chất kiểm soát vi sinh dùng cho hệ thống nước công nghiệp, giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn và các vi sinh vật có thể tạo màng sinh học trong hệ thống.
• Hóa chất BSG 100: Là hóa chất kiểm soát vi sinh, tập trung vào việc hạn chế sự phát triển của vi khuẩn và màng nhầy sinh học (biofilm) trong hệ thống nước tuần hoàn.
• Chế phẩm khử vi khuẩn SP-06: Là hóa chất dùng để kiểm soát vi khuẩn trong hệ thống nước tuần hoàn hở, giúp hạn chế sự phát triển của vi sinh vật và màng sinh học.
• Hóa chất Green SX801: Là hóa chất kiểm soát rong rêu, tảo và nấm trong hệ thống nước làm mát, giúp hạn chế sự phát triển của các sinh vật này và tình trạng tích tụ sinh học.
• Chế phẩm khử rong rêu SP-05: Là hóa chất chuyên dùng để kiểm soát rong rêu, tảo và nấm trong hệ thống làm mát tuần hoàn, giúp hạn chế các chất bẩn có nguồn gốc sinh học tích tụ trong tháp.
• Maxtreat 652: Là hóa chất kiểm soát vi sinh trong hệ thống nước làm mát, giúp hạn chế sự phát triển của rong, tảo, nấm và các vi sinh vật khác.
• Maxtreat 606: Là hóa chất kiểm soát màng sinh học (biofilm) và vi sinh vật trong hệ thống nước làm mát, giúp hạn chế lớp màng sinh học bám trên các bề mặt bên trong hệ thống.

>>> Xem thêm: Tháp giải nhiệt Tashin

Hướng dẫn quy trình vệ sinh tháp giải nhiệt cooling tower đúng cách

Sau đây là hướng dẫn chi tiết cách vệ sinh tháp giải nhiệt đối với từng bộ phận:

Chuẩn bị trước khi vệ sinh

Chuẩn bị dụng cụ, dung dịch và đồ bảo hộ cần thiết

• Chuẩn bị bàn chải, khăn lau, vòi nước hoặc máy rửa áp lực phù hợp, dụng cụ thu gom cặn và các thiết bị bảo hộ cần thiết.
• Ngắt kết nối nguồn điện vào tháp giải nhiệt, dừng toàn bộ hệ thống trước khi tiến hành vệ sinh. Điều này tránh quạt, motor hoặc các bộ phận chuyển động khởi động trong quá trình làm việc.
• Chờ các bộ phận bên trong dừng hoàn toàn, sau đó xả nước tuần hoàn trong bồn chứa. Nước bẩn và nước xả có hóa chất cần được thu gom, xử lý phù hợp, không xả trực tiếp ra môi trường.
• Mở các vị trí để quan sát bồn nước, tấm tản nhiệt, vòi phun, đường ống phân phối nước và các khu vực có khả năng tích tụ cặn. Việc kiểm tra trước giúp xác định vị trí bẩn và lựa chọn phương pháp vệ sinh phù hợp.

Kiểm tra từng bộ phận

• Tùy cấu tạo từng model, có thể tháo vòi phun, lưới lọc, tấm chắn hoặc các bộ phận cần vệ sinh riêng. Không tự ý tháo motor, quạt, hộp số hay các bộ phận điện nếu không có chuyên môn kỹ thuật.
• Nếu tháp xuất hiện cáu cặn hoặc rong rêu khó làm sạch bằng phương pháp cơ học, có thể sử dụng hóa chất chuyên dụng phù hợp với loại cặn và vật liệu của thiết bị. Cần đọc kỹ hướng dẫn của nhà sản xuất về nồng độ, thời gian tiếp xúc và cách xả bỏ hóa chất trước khi sử dụng.

Tiến hành vệ sinh từng bộ phận

• Vệ sinh vỏ và thân tháp: Dùng nước và dụng cụ phù hợp để loại bỏ bụi bẩn, mạng nhện, rong rêu và các tạp chất bám trên bên ngoài tháp. Không sử dụng lực hoặc hóa chất có thể làm ảnh hưởng đến vật liệu vỏ tháp.
• Làm sạch bồn chứa nước: Loại bỏ bùn đất, rác, rong rêu và cặn lắng dưới đáy bồn. Sau đó rửa lại bằng nước sạch cho đến khi các chất bẩn được loại bỏ.

Làm sạch bồn chứa

• Vệ sinh hệ thống ống phân phối nước: Kiểm tra các vòi phun, ống phân phối và lỗ phun nước. Loại bỏ cặn hoặc rong rêu gây tắc nghẽn để đảm bảo nước được phân phối đồng đều lên tấm tản nhiệt. Việc làm sạch vòi phân phối nước thường xuyên cũng được khuyến nghị đối với tháp giải nhiệt để tránh tình trạng tắc nghẽn và phun nước không đều.
• Vệ sinh tấm tản nhiệt: Đây là bộ phận có nhiều khe nhỏ nên dễ giữ lại cặn, rong rêu và bụi bẩn. Có thể dùng nước áp lực phù hợp để rửa theo chiều từ trên xuống hoặc theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Nếu cặn bám lâu ngày không thể loại bỏ bằng nước, có thể sử dụng hóa chất chuyên dụng tương thích với vật liệu của tấm tản nhiệt.

Vệ sinh ống chia nước, tấm tản nhiệt

• Xử lý cáu cặn bên trong hệ thống: Với lớp cáu cặn nhẹ, có thể kết hợp chà rửa và xịt nước. Nếu cặn khoáng bám dày, cần sử dụng hóa chất tẩy cặn chuyên dụng theo đúng hướng dẫn. Không nên tự ý tăng nồng độ hóa chất vì có thể gây ảnh hưởng đến vật liệu và các bộ phận kim loại bên trong tháp.
• Vệ sinh lưới lọc: Tháo và làm sạch lưới lọc, tấm chắn hoặc các bộ phận có chức năng giữ rác, cặn. Sau khi vệ sinh, cần kiểm tra để đảm bảo không còn vật cản ảnh hưởng đến dòng nước.
• Kiểm tra quạt và motor: Loại bỏ bụi bẩn, rác bám trên cánh quạt và khu vực xung quanh. Với motor và các bộ phận điện, ưu tiên lau sạch và thực hiện bảo dưỡng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, không xịt nước trực tiếp vào phần điện.

Kiểm tra hệ thống quạt, motor

• Xả và rửa lại toàn bộ hệ thống: Sau khi sử dụng hóa chất hoặc thực hiện vệ sinh bên trong, cần xả bỏ nước bẩn và tráng lại bằng nước phù hợp cho đến khi không còn cặn bẩn hoặc hóa chất tồn dư theo yêu cầu của quy trình xử lý nước. Nước thải chứa hóa chất cần được xử lý theo quy định áp dụng cho cơ sở.

Kết thúc quá trình vệ sinh

Lắp ráp lại các bộ phận đúng vị trí sau khi vệ sinh

• Lắp lại các bộ phận đã tháo: Đưa vòi phun, lưới lọc và các bộ phận tháo rời về đúng vị trí. Kiểm tra các mối nối để tránh tình trạng rò rỉ nước khi vận hành.
• Cấp nước trở lại cho hệ thống: Bổ sung nước đến mức vận hành phù hợp và kiểm tra khả năng cấp nước, tuần hoàn nước trước khi khởi động.
• Chạy thử tháp giải nhiệt: Khởi động hệ thống và quan sát hoạt động của bơm, motor, quạt, vòi phun và dòng nước. Kiểm tra xem nước có được phân phối đều hay không và có xuất hiện tiếng ồn, rung hoặc rò rỉ bất thường không.
• Kiểm tra hiệu quả làm mát sau vệ sinh: Theo dõi nhiệt độ nước trước và sau khi qua tháp, lưu lượng nước và tình trạng vận hành để đánh giá hiệu quả sau khi vệ sinh.

Những lưu ý trong quá trình vệ sinh tháp giải nhiệt nước

Trong quá trình vệ sinh tháp giải nhiệt, người dùng cần lưu ý một số vấn đề sau đây:

• Mỗi loại cáu cặn, rong rêu hay vi sinh vật có đặc điểm khác nhau nên cần lựa chọn hóa chất phù hợp với tình trạng thực tế của tháp và kiểm tra khả năng tương thích với vật liệu của thiết bị trước khi sử dụng.
• Khi vệ sinh bằng hóa chất, cần pha đúng nồng độ và kiểm soát thời gian tiếp xúc theo hướng dẫn của nhà sản xuất, không tự ý tăng liều lượng hoặc kéo dài thời gian xử lý để tránh ảnh hưởng đến thiết bị.

Một số lưu ý trong quá trình thực hiện vệ sinh tháp

• Người thực hiện cần ngắt hoàn toàn nguồn điện và đảm bảo tháp không thể khởi động trong lúc vệ sinh, đồng thời trang bị đầy đủ đồ bảo hộ như găng tay, kính bảo hộ và thiết bị bảo vệ hô hấp phù hợp khi tiếp xúc với hóa chất.
• Sau khi xử lý bằng hóa chất, cần xả bỏ dung dịch và tráng rửa hệ thống theo đúng hướng dẫn để hạn chế hóa chất còn tồn dư trong bồn, đường ống và các bộ phận bên trong tháp.
• Nếu cần sử dụng kết hợp nhiều loại hóa chất, không nên tự ý pha trộn mà cần kiểm tra hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc tham khảo đơn vị chuyên môn để tránh xảy ra phản ứng hóa học ngoài mong muốn.
• Sau khi vệ sinh, cần kiểm tra lại các bộ phận bên trong và hệ thống phân phối nước, đồng thời đảm bảo không còn cặn bẩn, rác hoặc hóa chất tồn dư trước khi cấp nước và đưa tháp trở lại vận hành.

Kiểm tra lại các bộ phận bên trong kỹ lưỡng sau khi vệ sinh tháp

Giải đáp các câu hỏi nhanh về vệ sinh tháp giải nhiệt

Giải đáp nhanh một số thắc mắc của người dùng về việc vệ sinh tháp giải nhiệt.

Bao lâu nên vệ sinh tháp giải nhiệt một lần?

Thông thường, tháp giải nhiệt nên được vệ sinh và khử trùng ít nhất 6 tháng/lần, tương đương 2 lần mỗi năm. Việc vệ sinh định kỳ giúp hạn chế cáu cặn, bùn đất, rong rêu và màng sinh học tích tụ, đồng thời duy trì hiệu quả trao đổi nhiệt và kiểm soát sự phát triển của vi sinh vật trong hệ thống.

Tuy nhiên, 6 tháng không phải là khoảng thời gian cố định cho mọi tháp giải nhiệt. Những hệ thống có mức độ bám bẩn cao, phát triển vi sinh mạnh hoặc phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt có thể cần kiểm tra và vệ sinh thường xuyên hơn. Ngoài lịch vệ sinh định kỳ, nên theo dõi tình trạng thực tế của nước và thiết bị để xác định thời điểm cần làm sạch.

Có thể tự vệ sinh tháp giải nhiệt không?

Có thể tự thực hiện nếu là tháp giải nhiệt nhỏ, cấu tạo đơn giản, người thực hiện hiểu rõ quy trình vận hành, biết cách xử lý nước và được trang bị đầy đủ dụng cụ cũng như đồ bảo hộ phù hợp.

Đặc biệt, khi sử dụng hóa chất, cần tuân thủ đúng hướng dẫn về nồng độ, thời gian tiếp xúc và biện pháp an toàn của nhà sản xuất.

Đối với tháp công nghiệp công suất lớn, cấu tạo hệ thống được kết nối với nhiều thiết bị, việc vệ sinh thường phức tạp hơn. Trong trường hợp này, nên sử dụng dịch vụ vệ sinh tháp giải nhiệt tại đơn vị có chuyên môn để hạn chế rủi ro cho thiết bị và người thực hiện.

Qua những thông tin trên, có thể thấy vệ sinh tháp giải nhiệt đúng kỹ thuật đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hiệu suất làm mát. Do đó, người dùng nên chủ động kiểm tra tình trạng tháp, vệ sinh theo lịch để đảm bảo hiệu quả làm việc của tháp.