Giày bị mốc: Nguyên nhân, dấu hiệu & 10 cách xử lý gọn

Thời tiết nóng ẩm, chỉ cần bảo quản sai cách là giày bị mốc đen mốc xanh ngay. Không dừng lại ở việc làm mất thẩm mỹ, tình trạng này còn gây nguy hại cho sức khỏe đôi chân.

1. Nhận biết sớm dấu hiệu giày bị mốc

Hầu hết các loại giày đều không bị mốc trong ngày một ngày mai. Tình trạng này xuất hiện sau 1 thời gian dài, người dùng hoàn toàn có thể nhìn ra nếu để ý kỹ.

• Xuất hiện đốm lạ: Đốm mốc li ti màu trắng, xanh, xám hoặc đen nổi lên rải rác trên bề mặt giày, trong lót giày, phần mũi và đế giày.
• Giày xỉn màu, thô cứng: Vệt mốc lan thành mảng, gây xỉn màu. Với giày da, nấm mốc còn làm giảm độ bóng tự nhiên, khiến giày trông mờ đục, sờ có vết sần nhẹ, thô cứng.
• Có mùi hôi đặc trưng: Ngay từ khi vết mốc chưa rõ ràng, giày vẫn phát ra mùi ẩm mốc, đặc biệt khi bạn mở tủ giày hoặc xỏ chân vào.

2. 5 lý do khiến giày dễ bị mốc

2.1. Độ ẩm cao

Giày thường hay bị mốc nhất vào những ngày nồm ẩm hoặc mưa nhiều. Đó là do độ ẩm không khí cao (vượt 70%), tạo điều kiện thuận lợi để bào tử nấm sinh trưởng.

Nếu giày cất trong tủ kín, gần tường, đặt dưới nền nhà ẩm thấp, hơi nước trong không khí sẽ tích tụ nhanh vào bên trong và trên bề mặt giày.

Ngoài ra, việc đi mưa, giặt giày mà chưa phơi khô hoàn toàn cũng khiến giày nhiễm ẩm và mốc chỉ sau vài ngày.

2.2. Chất liệu giày thấm nước

Các chất liệu da thật, da lộn và vải canvas dễ thấm nước và bị mốc nhất. Bởi vì chúng có cấu trúc sợi vải khá xốp, dễ hấp thu và lưu giữ hơi nước ở trong. Những phần lót giày bằng vải, mút xốp cũng giữ nước tương tự.

Với giày da tự nhiên, khi không dưỡng đúng cách, lớp da khô, nứt nhẹ càng làm tăng nơi trú ngụ cho bào tử nấm.

2.3. Mồ hôi chân

Không chỉ hơi ẩm tự nhiên, mồ hôi tiết ra từ chân cũng góp phần khiến giày ẩm mốc.

Điều này dễ nhận thấy nhất khi bạn mang giày chơi thể thao. Các vận động mạnh khiến lượng mồ hôi tiết ra lớn, kèm theo đó là muối và vi khuẩn. Chúng thấm vào lót, đế và mặt trong của vải.

Cùng với môi trường bí bách, kín khí bên trong khiến giày không được làm khô kịp thời. Từ lúc này, nấm mốc đã hình thành và bạn cảm nhận rõ mùi hôi khó chịu.

Nếu để lâu, mốc bắt đầu hình thành từ lớp lót, phía trong mũi và gót giày rồi lan rộng.

2.4. Bảo quản sai cách

Ngay cả khi đôi giày còn mới, chính thói quen cất giày vào hộp, tủ kín ngay sau khi dùng lại khiến sản phẩm xuống cấp nhanh.

Khi hơi ẩm từ mồ hôi chân, nước mưa hoặc môi trường còn đọng trên giày, việc cất ngay đồng nghĩa với hành động nhốt nước bên trong.

Môi trường thiếu sáng, ít lưu thông không khí trong hộp, tủ, cộng với độ ẩm cao rất lý tưởng với nấm mốc.

Việc xếp giày quá sát nhau cũng góp phần đẩy nhanh tốc độ mốc ở giày.

2.5. Giày ít sử dụng

Việc lãng quên 1 đôi giày trong tủ lâu ngày cũng vô tình khiến không khí ẩm, bụi bẩn tích tụ.

Do không dùng thường xuyên, người dùng thường bỏ qua luôn việc vệ sinh, sấy khô và kiểm tra định kỳ. Nếu tủ giày lại đặt ở nơi ẩm ướt, kín gió thì càng khó tránh khỏi tình trạng ẩm mốc.

3. Giày bị mốc lâu ngày gây hậu quả gì?

Nếu bạn đang nghĩ mốc chỉ là vấn đề thẩm mỹ và xử lý qua loa là được thì chưa thực sự đúng. Bởi tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến cả độ bền của giày và sức khỏe người dùng.

• Mốc xâm nhập sâu: Khi nấm mốc làm tổ trong các thớ vải, giày nhanh mục, nứt hoặc bong tróc. Việc làm sạch trở nên khó khăn gấp nhiều lần.
• Giày hôi, ẩm: Mùi hôi ẩm bám cả vào tất và chân, khiến người mang mất cảm giác thoải mái.
• Ảnh hưởng sức khỏe: Mang giày bị mốc lâu ngày làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về da như nấm chân, viêm da cơ địa.

4. Cách xử lý giày bị mốc nhanh, hiệu quả, an toàn

4.1. Tẩy mốc giày bằng giấm ăn đơn giản

Giày vải, giày thể thao hay giày da bị mốc, ngay khi đốm li ti xuất hiện, bạn đều có thể làm sạch bằng giấm ăn.

Axit nhẹ trong giấm đủ sức ức chế sự phát triển của bào tử nấm, đồng thời loại bỏ mùi ẩm ở giày.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Để giảm độ axit, cần thêm nước sạch vào giấm theo tỉ lệ 1:1
• Bước 2: Nhúng bông gòn/khăn cotton vào dung dịch, chấm và chà nhẹ lên vùng có đốm mốc.
• Bước 3: Khi đã lau sạch đốm trắng/xanh, lấy chiếc khăn sạch ẩm khác lau lại 1 lần cho hết giấm thừa.

4.2. Cách tẩy mốc giày vải với baking soda

Khi vết mốc chưa ăn sâu vào các sợi vải, baking soda (muối nở) dễ dàng xóa dấu vết của chúng. Đặc tính kháng khuẩn cùng khả năng hút ẩm, làm sạch bề mặt giúp loại bỏ vết mốc nhanh.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Trộn 2 - 3 thìa muối nở với nước để có được hỗn hợp dạng sệt. Thêm giấm hoặc nước cốt chanh nếu muốn vệ sinh vệt mốc cứng đầu.
• Bước 2: Lấy bàn chải đánh răng cũ hoặc bàn chải lông mềm, thêm hỗn hợp vừa pha, chà nhẹ lên phần mốc.
• Bước 3: Chờ 15 phút để muối nở diệt mốc rồi giặt lại với nước, có thể giặt 1 lần xà phòng nhẹ.
• Bước 4: Phơi ở nơi thoáng gió đến khi giày khô hẳn.

Lưu ý: Ngoài giày vải, nguyên liệu này cũng có tác dụng tương tự với giày canvas.

4.3. Xử lý giày bị mốc chỉ bằng khoai tây

Không sử dụng hóa chất, chỉ cần 1 củ khoai tây tươi cũng có thể loại bỏ mốc dễ dàng. Phương pháp này phù hợp nhất với giày da tự nhiên hoặc da tổng hợp.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Làm sạch bụi ngoài lớp da bằng cách lau nhẹ với khăn mềm.
• Bước 2: Rửa sạch khoai tây, thái mỏng thành lát và chà lên đốm mốc.
• Bước 3: Chờ 15 phút để axit và tinh bột từ khoai tây thấm vào, tấn công bào tử nấm.
• Bước 4: Dùng bàn chải lông mềm hoặc khăn lau nhẹ để phần mốc bong ra.
• Bước 5: Lau lại sạch sẽ rồi để giày khô tự nhiên.

4.4. Giày mốc thì phải làm sao - dùng cồn

Cồn 70% được sử dụng để làm mốc trên nhiều vật dụng, gồm cả giày da, giày vải. Hiệu quả làm sạch đạt được cao nhất khi mốc chưa bám quá sâu.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Chuẩn bị cồn y tế loại 70 hoặc 90 độ, bông gòn và khăn mềm.
• Bước 2: Thấm cồn vào bông gòn, lau nhẹ trên vết mốc để cồn làm bong bào tử nấm.
• Bước 3: Lau lại giày cho sạch rồi đặt ở chỗ thoáng để cồn bay hơi, giày khô hẳn.

4.5. Loại bỏ vết mốc trên giày bằng sáp nến

Mẹo nhỏ này được rất nhiều tín đồ giày da lựa chọn, vì ngoài công dụng làm sạch mốc, sáp nến còn tạo lớp chống thấm cho giày.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Chà qua phía ngoài giày để loại bỏ bớt mốc và bụi bẩn.
• Bước 2: Thoa trực tiếp sáp nến lên vết mốc, phủ hoàn toàn để cô lập bào tử còn sót lại.
• Bước 3: Bật máy sấy ở chế độ gió ấm, sấy nhẹ lên lớp sáp. Nhiệt độ giúp sáp tan ra và thẩm thấu vào bề mặt, làm mờ vết mốc, tạo lớp chống ẩm.
• Bước 4: Khi sáp nguội, chỉ cần lau lại bằng khăn mềm, bạn sẽ thấy giày sạch trở lại và bóng hơn.

4.6. Cách tẩy mốc giày bằng giấy nhám

Với những đôi giày da lộn hoặc giày da có bề mặt nhám, nên lựa chọn công cụ đánh bay mốc đơn giản: giấy nhám. Cơ chế mài mòn nhẹ sẽ giúp vết ố mốc không cánh mà bay.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Chọn giấy nhám mịn, độ nhám cao để tránh làm hư hại bề mặt giày.
• Bước 2: Tại vị trí mốc, chà nhẹ giấy nhám theo 1 chiều, thao tác từ từ để lớp mốc bong ra mà cấu trúc bề mặt không bị ảnh hưởng.
• Bước 3: Phủi sạch mốc và vụn da trên giày bằng khăn khô.
• Bước 4: Dùng bàn chải chuyên dụng để phục hồi bề mặt giày (áp dụng với giày da lộn).

Lưu ý: Cách làm này không nên áp dụng với giày vải hoặc giày da trơn.

4.7. Tẩy mốc giày bằng xà bông

Khả năng tẩy rửa của xà bông có thể cuốn trôi bào tử nấm trên bề mặt giày nếu bạn biết làm đúng kỹ thuật.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Hòa 1 lượng xà bông với nước giặt, thêm chút nước ấm, tạo thành dung dịch.
• Bước 2: Sử dụng bàn chải, nhúng dung dịch vào rồi chà nhẹ theo chuyển động tròn tại vị trí mốc.
• Bước 3: Giặt lại với nước sạch và phơi ở nơi có nắng nhẹ để giày khô hẳn.

4.8. Tẩy mốc, làm bóng giày với lòng trắng trứng gà

Tiếp tục là 1 mẹo dân gian chữa giày bị mốc khá đơn giản, áp dụng cho giày da trơn: dùng lòng trắng trứng.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Tách riêng lòng trắng, lòng đỏ trứng gà, lấy lòng trắng đánh tan thành hỗn hợp sánh.
• Bước 2: Lau bớt bụi bẩn và lớp mốc trên giày trước.
• Bước 3: Lấy bông thấm lòng trắng trứng rồi thoa lên vị trí mốc, chờ 5 phút.
• Bước 4: Lau lại nhẹ nhàng để giày bóng mịn, hết dấu hiệu mốc.

4.9. Cách tẩy vết mốc trên giày da trắng bằng nước Javel

Nước Javel là thuốc tẩy mốc cho giày da trắng. Ngoài khả năng diệt nấm mốc, dung dịch còn tái tạo độ sáng cho bề mặt giày.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Pha 1 phần nước Javel với 4 - 5 phần nước sạch để giảm độ mạnh của chất tẩy.
• Bước 2: Lau sơ giày rồi dùng khăn mềm thấm dung dịch đã pha loãng, lau nhẹ lên vết mốc.
• Bước 3: Để vài phút rồi lau lại nhiều lần bằng khăn ẩm để loại bỏ dung dịch thừa.
• Bước 4: Phơi khô giày da trắng ở nơi thoáng gió, ánh nắng nhẹ.

4.10 Xử lý giày bị mốc bằng dung dịch chuyên dụng khác

Nếu cách làm sạch mốc trên không cho hiệu quả như ý, bạn nên tham khảo thêm các dung dịch tẩy mốc chuyên dụng khác. Chẳng hạn như Plac, Faded Max, XIMO…

Lưu ý:

• Faded Max: Hiệu quả nhất với các loại giày da, canvas.
• Plac: Dung dịch tẩy trắng phổ biến, chỉ dùng cho giày màu trắng.
• XIMO: Có dạng bọt hoặc dung dịch, làm sạch chuyên sâu, an toàn nhờ thành phần tự nhiên.

Cách thực hiện: Theo HDSD riêng.

6. Lưu ý quan trọng khi xử lý giày bị mốc

Cách xử lý mốc trên các chất liệu giày khác nhau là khác nhau. Đặng Gia xin lưu ý người dùng những điểm quan trọng cần nhớ khi tiến hành như sau:

• Đối với giày da thật: Loại này nhạy cảm với nước và hóa chất mạnh, tuyệt đối không ngâm trong nước vì sẽ gây nứt, cứng, bong tróc. Sau khi làm sạch mốc, nên dùng thêm xi đánh giày hoặc kem dưỡng chuyên dụng để giữ độ mềm cho da giày.
• Với giày da lộn: Không dùng nước/dung dịch loãng nhiều vì sẽ gây bết da. Ưu tiên sử dụng giấy nhám hoặc bàn chải chuyên dụng khi chà.
• Giày vải/canvas: Có thể dùng xà bông, dung dịch có chất tẩy nhẹ và chà bằng bàn chải mềm. Không dùng thuốc tẩy mạnh với giày vải màu.
• Giày thể thao: Thường làm từ vải lưới, da tổng hợp và cao su nên cần tránh hóa chất mạnh, nước quá nóng. Không sấy ở nhiệt độ quá cao.

7. Cách bảo quản giày không bị mốc, hiệu quả tới 90%

Mốc sẽ quay trở lại bất cứ lúc nào nếu bạn không bảo quản giày đúng cách. Vậy nên hãy:

• Làm khô giày hoàn toàn, vệ sinh sạch sẽ bằng máy đánh giày tự động (nếu có thể) rồi mới cất vào tủ.
• Đặt túi hút ẩm hoặc giấy báo trong giày để hỗ trợ hấp thụ hơi ẩm, ngừa ẩm mốc.
• Cất giày ở khu vực khô thoáng, không quá kín.
• Vệ sinh định kỳ ngay cả khi bạn không dùng đến.
• Chú ý kiểm tra giày thường xuyên và sử dụng với tần suất hợp lý, đừng “bỏ xó”.

Tóm lại, giày bị mốc không quá đáng ngại nếu phát hiện và xử lý từ sớm. Hãy cân nhắc kỹ cách làm sao cho phù hợp với chất liệu giày và mức độ mốc.