18++ Cách bảo quản máy ảnh chống ẩm, nấm mốc của dân chuyên

Bảo quản máy ảnh đúng cách là yếu tố chi phối đến độ bền của lens và độ ổn định của sensor. Các linh kiện của thiết bị này cực nhạy cảm với độ ẩm, nhiệt độ,... Do đó việc cất giữ thông thường là không đủ, mà cần có cách thức lưu trữ đạt chuẩn. Cùng Đặng Gia điểm qua top những cách bảo quản máy ảnh tốt nhất dưới đây.

1. Những “nguồn cơn” chính gây hư hỏng máy ảnh

Máy ảnh cực nhạy cảm, các hư hỏng của em nó thường đến từ những nguyên nhân chính như sau:

1.1 Độ ẩm

Độ ẩm chính là kẻ thù số 1 của máy ảnh, đặc biệt trong khí hậu nóng ẩm như Việt Nam. Khi hơi ẩm xâm nhập vào body hoặc lens, nó dễ gây oxy hóa bo mạch, ăn mòn chân tiếp xúc và tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển trên thấu kính.

Đáng sợ nhất là nấm lens thường lan nhanh, để lại vệt mờ khiến ảnh mất độ trong và giảm độ nét rõ rệt. Độ ẩm cao còn làm hỏng gioăng cao su, gây kẹt cơ chế zoom hoặc lấy nét sau thời gian dài.

1.2 Nhiệt độ

Nhiệt độ cao hoặc thay đổi đột ngột có thể khiến máy ảnh xuống sức nhanh chóng. Khi để máy trong cốp xe, ngoài nắng hoặc môi trường nóng, linh kiện điện tử dễ bị giảm tuổi thọ, pin cũng nhanh chai và phồng.

Đặc biệt, sự shock nhiệt khi di chuyển từ phòng lạnh ra ngoài nắng nóng đột ngột có thể khiến ngưng tụ hơi nước bên trong body và lens. Đó chính là điều kiện lý tưởng để hình thành nấm mốc.

1.3 Bụi bẩn

Bụi tuy nhỏ nhưng lại là “sát thủ thầm lặng” với máy ảnh. Bụi có thể bám vào cảm biến, thấu kính, khe nút bấm và vòng zoom khiến thao tác bị rít, kẹt hoặc giảm độ mượt.

Nếu bụi lọt sâu vào trong ống kính, ảnh chụp có thể xuất hiện đốm đen, vùng mờ hoặc lóe sáng bất thường. Đặc biệt, bụi mịn lâu ngày kết hợp với hơi ẩm sẽ tạo thành lớp bẩn khó xử lý, giảm chất lượng quang học, khiến việc vệ sinh trở nên tốn kém.

1.4 Tác động mạnh

Va đập là nguyên nhân gây hư hỏng dễ thấy nhất nhưng cũng là nguyên nhân “tàn phá” nhanh nhất. Một cú rơi nhẹ cũng có thể làm lệch ngàm lens, nứt thấu kính, hỏng màn trập hoặc sai lệch hệ thống chống rung.

Không chỉ vậy, rung lắc mạnh còn có thể làm lỏng cáp kết nối bên trong, gây lỗi màn hình, mất tín hiệu hoặc hư sensor. Đôi khi hư hỏng không lộ ngay sau khi va chạm mà sẽ “lặn” và phát ra sau vài lần sử dụng.

2. Lợi ích khi bảo quản máy ảnh đúng cách

Việc bảo quản máy ảnh là điều bắt buộc vì nó mang đến rất nhiều các lợi ích không tưởng như sau:

• Ngăn ngừa nấm mốc ống kính, hạn chế hiện tượng ảnh mờ, giảm độ trong và mất chi tiết.
• Giảm nguy cơ oxy hóa linh kiện điện tử, bảo vệ bo mạch, chân tiếp xúc và cổng kết nối.
• Hạn chế bụi bẩn bám cảm biến, giúp ảnh chụp ít bị đốm đen và giữ chất lượng hình ảnh ổn định.
• Kéo dài tuổi thọ của body và lens, giảm hao mòn cơ cấu zoom, lấy nét và màn trập.
• Duy trì độ sắc nét và độ chuẩn màu của ảnh, tránh hiện tượng lóa sáng, giảm tương phản do lens xuống cấp.
• Giảm chi phí sửa chữa và vệ sinh định kỳ, đặc biệt là các lỗi nặng như mốc lens hoặc hỏng cảm biến.
• Giữ máy hoạt động ổn định, hạn chế lỗi vặt, tránh tình trạng kẹt nút bấm, kẹt vòng xoay hoặc mất kết nối.
• Bảo vệ pin và phụ kiện đi kèm, hạn chế chai pin, phồng pin do nhiệt độ và môi trường lưu trữ kém.
• Giúp thiết bị luôn sẵn sàng tác nghiệp, không bị động khi cần chụp gấp hoặc đi du lịch, sự kiện.

3. List 18 cách bảo quản máy ảnh đơn giản - hiệu quả được thợ dùng nhiều

3.1 Bảo quản máy ảnh bằng túi hút ẩm

Túi hút ẩm là một trong những cách bảo quản máy ảnh được nhiều người sử dụng nhất. Đây là giải pháp rẻ nhưng cực hữu dụng để giảm độ ẩm trong môi trường kín.

Với đặc tính hút ẩm cực mạnh, các túi silicagel này thường được để vào trong túi máy ảnh, hộp đựng. Hơi ẩm sẽ bị rút bớt, tránh tình trạng ẩm mốc cho máy ảnh, linh kiện.

Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, túi hút ẩm sẽ bị no nước và trở nên “vô tác dụng”, thậm chí là thấm ẩm ngược lại máy ảnh. Do đó, chúng cần được check và thay mới hoặc sấy khô định kỳ.

3.2 Tận dụng hộp hút ẩm bảo quản máy ảnh

Hộp chống ẩm máy ảnh cũng là giải pháp được nhiều tay chơi máy ảnh sử dụng để bảo quản thiết bị. Hộp tạo một không gian kín, “cách ly” máy ảnh, linh kiện khỏi không khí ẩm bên ngoài.

Thiết bị này thường làm bằng nhựa, có gioăng cao su kín, hay được dùng kèm với các túi hút ẩm hoặc các máy hút ẩm mini. Dung tích không lớn, thường từ 5 - 20 lít, phù hợp để chứa ~1 - 2 body và vài lens.

Với cách này độ ẩm dễ xâm nhập vào nếu bạn mở tủ thường xuyên, khó cân bằng ẩm lại.

3.3 Bảo quản máy ảnh bằng tủ chống ẩm chuyên nghiệp

Tủ chống ẩm được xem là lựa chọn tối ưu nhất vì có khả năng kiểm soát độ ẩm ổn định trong mức an toàn. Các sản phẩm này sinh ra là để phục vụ nhu cầu bảo quản máy ảnh, do đó, người dùng có thể tự cài ngưỡng ẩm tốt nhất cho máy ảnh (40 - 55%).

Cơ chế hút ẩm tự động cho phép tủ tự cân bằng ẩm ngay khi có sự biến thiên. Đảm bảo không gian trong tủ luôn có mức ẩm tốt nhất cho máy ảnh.

Thiết bị này rất đa dạng mẫu mã, chủng loại, dung tích dao động từ 20 đến cả nghìn lít. Đáp ứng từ nhu cầu cá nhân đến các showroom lớn.

1 tủ có thể đựng được nhiều máy ảnh, linh kiện. Là sự đầu tư đáng giá để giữ chất lượng cũng như giá trị bộ máy ảnh của bạn.

3.4 Dùng túi chống sốc chuyên dụng chống va đập

Va đập là nguyên nhân gây hỏng máy nhanh nhất. Nó có thể làm lệch ngàm ống kính, nứt kính hoặc hỏng cơ chế chống rung.

Sử dụng túi chống sốc chuyên dụng cho máy ảnh là 1 cách để tránh tình trạng này. Túi có lớp đệm dày giúp hấp thụ lực, giảm chấn khi rơi hoặc va quệt. Đặc biệt, khi đi chụp ngoại cảnh, túi chống sốc gần như là “bảo hiểm vật lý” giúp máy sống sót trước những tình huống bất ngờ.

3.5 Luôn đậy nắp body - lens khi không dùng

Đậy nắp body và nắp lens là thao tác cực nhỏ nhưng lại được dân thợ xem như luật bất thành văn khi dùng máy ảnh.

Chỉ cần để hở vài phút, bụi mịn trong không khí có thể nhanh chóng lọt vào khoang máy, bám lên sensor hoặc buồng gương. Khiến ảnh chụp dễ xuất hiện đốm đen, đặc biệt khi chụp khẩu độ nhỏ (f/8, f/11 trở lên). Với lens, việc không đậy nắp khiến bề mặt thấu kính dễ bị trầy xước do va quệt. Dấu vân tay, hơi ẩm cũng có cơ hội “bám chặt”, làm giảm độ trong và độ nét của hình ảnh.

Không chỉ vậy, khi lens và body bị hở, hơi ẩm có thể xâm nhập sâu vào bên trong, tạo điều kiện hình thành nấm mốc.

3.6 Gỡ pin, thẻ nhớ khỏi máy nếu lâu không dùng

Pin để lâu trong body có thể bị tự xả dần theo thời gian, dẫn đến tình trạng cạn sâu, giảm tuổi thọ pin và khiến pin nhanh chai hơn. Một số loại pin kém chất lượng hoặc pin đã xuống cấp còn có nguy cơ phồng, rò điện, gây ảnh hưởng đến khoang pin và hệ thống cấp nguồn của máy.

Với thẻ nhớ, việc cắm liên tục trong môi trường ẩm lâu ngày có thể khiến chân tiếp xúc bị oxy hóa hoặc bám bụi. Gây lỗi đọc ghi dữ liệu, chập chờn khi lưu ảnh và thậm chí làm hỏng file.

3.7 Hạn chế thay ống kính ngoài trời

Đây cũng là một cách bảo quản máy ảnh bạn nên tuân thủ. Bởi khi tháo lens, khoang máy và cảm biến sẽ gần như “mở toang” ra môi trường bên ngoài. Chỉ cần 1 cơn gió nhẹ cũng có thể thổi bụi, cát bay thẳng vào trong máy.

Nếu bắt buộc phải thay, thợ chụp nên chọn nơi kín gió, thao tác nhanh gọn, quay ngàm máy hướng xuống để hạn chế bụi rơi vào.

3.8 Vệ sinh máy ảnh đúng cách định kỳ

Làm sạch máy cũng là một cách bảo quản được các tay chuyên tiến hành thường xuyên. Vệ sinh định kỳ giúp loại bỏ bụi bẩn bám ở khe nút bấm, vòng xoay, màn hình và bề mặt lens.

Vì máy ảnh rất nhạy cảm cho nên nếu bạn tự vệ sinh thì phải sử dụng đúng dụng cụ như chổi mềm, bóng thổi bụi, khăn microfiber để tránh trầy xước. Tránh sử dụng khăn giấy hoặc vải thô vì có thể làm xước lớp phủ thấu kính.

3.9 Bảo vệ máy ảnh khỏi nắng nóng trực tiếp quá lâu

Nhiệt độ cao sẽ làm thân máy nóng lên nhanh chóng. Các linh kiện điện tử như bo mạch, cảm biến hoạt động kém ổn định, dễ phát sinh hiện tượng nhiễu hạt, giảm chất lượng ảnh và thậm chí gây treo máy. Đặc biệt, pin bị nắng lâu còn gây trai, giảm dung lượng, phồng,...

Các chi tiết nhựa, gioăng cao su cũng có thể bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ quá cao.

Do đó, khi chụp ngoại cảnh, bạn nên hạn chế để máy nằm dưới nắng. Ưu tiên cất vào túi chống sốc hoặc đặt trong bóng râm khi nghỉ chụp.

3.10 “Cách ly” với nước, lau khô ngay khi tiếp xúc

Nước là kẻ hủy diệt của máy ảnh nếu không may bị lọt vào bên trong. Khi máy bị dính nước mưa hoặc hơi nước, cần lau khô ngay bằng khăn mềm, sau đó để máy ở môi trường khô thoáng.

Nếu nghi ngờ nước lọt vào khe máy, không nên bật máy ngay vì có thể gây chập mạch. Thợ ảnh thường ưu tiên xử lý khô hoàn toàn trước khi thử khởi động lại.

3.11 Kích hoạt máy định kỳ nếu lâu sử dụng

Với những máy ảnh lâu không sử dụng, bạn cũng nên khởi động định kỳ, không nên đắp chiếu một chỗ. Việc bật máy và chụp thử định kỳ giúp hệ thống cơ khí như màn trập, motor lấy nét, vòng zoom hoạt động trơn tru. Hạn chế kẹt do lâu ngày không vận hành.

Ngoài ra, việc sử dụng định kỳ còn giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như lỗi cảm biến, lỗi pin hoặc nút bấm chập chờn.

3.12 Tiến hành tắt máy ảnh đúng cách

Nhiều người thường khá “qua loa” với việc tắt máy đúng cách. Thực tế, việc tắt máy đúng thao tác giúp hệ thống lưu dữ liệu, đóng màn trập và dừng cơ chế ổn định hình ảnh đúng quy trình.

Nếu tắt máy đột ngột (tháo pin khi đang hoạt động), nguy cơ lỗi file ảnh, hỏng thẻ nhớ hoặc lỗi firmware sẽ tăng lên.

3.13 Thường xuyên làm sạch túi đựng máy ảnh

Không chỉ máy ảnh, túi đựng cũng cần được làm sạch. Nếu túi quá bẩn hoặc ẩm sẽ trở thành “ổ bụi” khiến máy càng dễ nhiễm bẩn và nấm mốc. Đặc biệt, lớp lót bên trong túi có thể giữ bụi mịn lâu ngày, khi đặt máy vào sẽ bám lên body và lens.

Vì vậy, nên hút bụi, giặt, phơi khô hoặc vệ sinh túi định kỳ. Nhiều người chăm máy rất kỹ nhưng lại quên mất túi đựng mới là nơi “ẩn họa”.

3.14 Nên dùng dây đeo máy ảnh để tránh rơi

Dây đeo không chỉ là phụ kiện, mà là biện pháp chống rơi cực hiệu quả. Khi di chuyển hoặc chụp ở địa hình khó, chỉ một cú trượt tay cũng đủ khiến máy rơi và hư hỏng nặng.

Dây đeo giúp giữ máy chắc trên cổ hoặc cổ tay, giảm nguy cơ rơi vỡ. Với những thợ máy ảnh chuyên nghiệp, dây đeo giống như “phao cứu sinh” cho thiết bị của bạn. Dây đeo cũng cho phép bạn rảnh tay để cầm nắm, làm những việc khác khi chụp ngoại cảnh.

3.15 Không dùng tay chạm vào thấu kính

Không dùng tay chạm trực tiếp vào thấu kính là nguyên tắc vàng khi bảo quản máy ảnh. Bởi bề mặt thấu kính được phủ nhiều lớp coating quang học giúp giảm phản xạ, hạn chế lóe sáng và tăng độ truyền sáng.

Khi bạn chạm tay vào lens, dầu và mồ hôi trên da sẽ bám lại thành vệt, khiến mặt kính bị mờ và làm giảm chất lượng ảnh rõ rệt. Vệ sinh không đúng cách có thể bị xước hoặc bong lớp phủ.

Chính vì vậy, thợ ảnh chuyên nghiệp luôn cầm ống kính ở phần viền hoặc thân lens, tránh đụng vào mặt kính trước và sau.

3.16 Kích hoạt chế độ tự làm sạch cảm biến

Kích hoạt chế độ tự làm sạch sensor là một trong những cách bảo quản máy ảnh thông minh mà nhiều thợ ảnh luôn khuyên dùng.

Chế độ này hoạt động bằng cách rung hoặc tạo dao động nhẹ ở cảm biến để làm rơi bụi bám trên bề mặt. Cơ chế này giúp loại bỏ bụi khô và bụi nhẹ khá hiệu quả, giảm đáng kể nguy cơ bẩn cảm biến khi sử dụng lâu dài.

Tuy nhiên, bạn nên hiểu rằng nó không thể xử lý được các vết bẩn dạng dầu, hơi ẩm hoặc nấm mốc,...

3.17 Sắp xếp máy ảnh đúng cách

Khi cất máy, nên đặt body và lens ở tư thế chắc chắn, tránh để chồng lên nhau gây áp lực lên ngàm và vòng zoom. Lens nên đóng nắp trước sau đầy đủ, hạn chế đặt trực tiếp lên mặt kính.

Nếu lưu trữ trong tủ chống ẩm, nên sắp xếp thoáng, không quá sát để tránh trầy xước khi lấy ra. Thay đổi vị trí các khay chứa để có khoảng thoáng phù hợp nhất cho máy và các chi tiết.

3.18 Bảo quản máy ảnh bằng sạc pin đúng cách

Sạc pin máy ảnh đúng cách giúp pin bền hơn và giảm nguy cơ chai nhanh. Không nên để pin cạn kiệt hoàn toàn quá thường xuyên, vì có thể làm giảm tuổi thọ cell pin.

Ngoài ra, tránh sạc pin ở môi trường quá nóng, vì nhiệt độ cao dễ khiến pin xuống cấp. Nếu không dùng lâu, nên sạc pin ở mức vừa phải và bảo quản nơi khô thoáng để pin giữ được hiệu suất ổn định.

4. Lưu ý khi sử dụng máy ảnh

Một số lưu ý được Đặng Gia tổng hợp sau đây có thể hữu ích với bạn trong quy trình bảo quản, sử dụng máy ảnh đấy.

4.1 Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột

Thay đổi nhiệt độ nhanh từ phòng máy lạnh ra ngoài trời nóng ẩm hoặc ngược lại có thể gây hiện tượng ngưng tụ hơi nước bên trong. Hơi nước gây mờ ống kính, tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển.

Do đó, khi chụp ảnh ngoài trời, bạn nên để máy thích nghi với môi trường, để máy trong túi 1 lúc rồi mới dùng để tránh sốc nhiệt nhé.

4.2 Lau chùi máy cần thận

Vệ sinh máy ảnh không đúng cách đôi khi còn nguy hiểm hơn là không vệ sinh. Bạn nên dùng bóng thổi bụi, khăn microfiber mềm và dung dịch lau lens chuyên dụng để tránh làm xước thấu kính hoặc bong lớp phủ.

Tuyệt đối hạn chế dùng khăn giấy, áo quần hoặc lau khô mạnh tay vì dễ tạo vết xước li ti khiến ảnh giảm độ nét.

4.3 Sử dụng filter bảo vệ

Filter bảo vệ được xem như “lá chắn” cho mặt kính trước của ống kính. Khi chụp ngoài trời, filter giúp hạn chế trầy xước do bụi cát, nước mưa, dấu vân tay hoặc va quệt bất ngờ.

Thay vì phải sửa hoặc thay thấu kính trước cực tốn kém, bạn chỉ cần thay filter với chi phí thấp hơn nhiều.

Bảo quản máy ảnh là chìa khóa để có được những bức ảnh đẹp, lưu giữ giá trị thiết bị. Do đó, đầu tư 1 tủ chống ẩm máy ảnh là đáng tiền, nhớ kết hợp cùng các phương pháp khác để bảo vệ toàn diện nhất.